Sprzedałeś w 2025 roku akcje, ETF-y albo kryptowaluty i w e-Urzędzie Skarbowym czeka już przygotowany formularz? Najczęściej podatek wynosi 19% dochodu, choć wynik może się zmienić przez prowizje, wcześniejszą stratę, transakcje u zagranicznego brokera albo koszty zakupu kryptowalut. Samo kliknięcie „zaakceptuj” nie zawsze kończy sprawę.

Najważniejsze zasady rozliczenia dochodów kapitałowych
- PIT-38 dotyczy między innymi sprzedaży akcji, papierów wartościowych, udziałów, instrumentów pochodnych, funduszy kapitałowych i walut wirtualnych.
- Zakup akcji bez sprzedaży nie wymaga wykazania przychodu w zeznaniu, ale zakup kryptowalut może być wykazany jako koszt nawet bez ich sprzedaży.
- Podatek od dochodu z kapitałów pieniężnych wynosi 19% i nie łączy się z dochodami z pracy opodatkowanymi według skali.
- Za 2025 rok zeznanie składa się do 30 kwietnia 2026 roku. Automatyczna akceptacja działa tylko przy danych odpowiadających informacjom przekazanym administracji skarbowej.
- Stratę ze sprzedaży akcji można rozliczać przez kolejne lata, natomiast nadwyżka kosztów kryptowalut przechodzi na następny rok jako koszt tego samego źródła.
Sprzedaż uruchamia rozliczenie, sam zakup akcji jeszcze nie
Na rachunku maklerskim możesz mieć dziesiątki transakcji kupna, ale dla podatku dochodowego najczęściej liczy się moment odpłatnego zbycia. Kupno akcji w 2025 roku bez ich sprzedaży nie tworzy przychodu do wykazania w zeznaniu. Jeśli jednak sprzedasz choć część papierów, przychód i koszty rozliczasz w formularzu PIT-38.
W jednym zeznaniu mogą znaleźć się dochody ze sprzedaży akcji, udziałów, papierów wartościowych, instrumentów pochodnych oraz umorzenia jednostek uczestnictwa funduszy kapitałowych. Podstawą jest różnica między przychodem a kosztami, a stawka wynosi 19%, zgodnie z art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do kosztów można zaliczyć cenę nabycia sprzedanych walorów oraz wydatki bezpośrednio związane z transakcją, na przykład prowizję przy zakupie i sprzedaży. W dokumentacji Ministerstwa Finansów wskazano także niektóre opłaty za obsługę rachunku, transfer lub przechowywanie papierów wartościowych, o ile dotyczą przychodów wykazanych w zeznaniu.
Przykład jest prosty, ale często pomijany. Sprzedaż akcji za 25 000 zł przy cenie zakupu 18 000 zł i udokumentowanych prowizjach w wysokości 250 zł daje dochód 6 750 zł. Podatek wyniesie 1 283 zł po zaokrągleniu, podczas gdy pominięcie prowizji podniosłoby go do 1 330 zł. Różnica nie jest ogromna przy jednej transakcji, lecz przy wielu operacjach może już zmienić dopłatę.
O tym, kiedy zakup nie wymaga wpisu, a kiedy sprzedaż trzeba rozliczyć nawet przy stracie, jasno informują informacje Ministerstwa Finansów o zbyciu akcji. Uważam, że właśnie rozdzielenie zakupu od sprzedaży najlepiej porządkuje cały temat.
Gotowy e-PIT nie obejmuje każdej transakcji
Wstępnie przygotowane zeznanie korzysta z danych przekazanych administracji skarbowej, przede wszystkim z informacji PIT-8C. Jeżeli korzystasz z jednego polskiego biura maklerskiego i wszystkie koszty zostały poprawnie ujęte, formularz może wymagać jedynie sprawdzenia. Sytuacja zmienia się przy kilku rachunkach albo inwestowaniu poza Polską.
Brak PIT-8C nie oznacza braku obowiązku rozliczenia. Przychody i koszty z zagranicznego brokera trzeba ustalić na podstawie raportów transakcyjnych, historii rachunku i dokumentów potwierdzających prowizje, a następnie wpisać samodzielnie w odpowiednią część zeznania. Ten przypadek został opisany w broszurze informacyjnej do PIT-38 za 2025 r..
Procedura przy niepełnym formularzu powinna wyglądać tak:
- Porównaj dane w PIT-8C z własną historią transakcji.
- Dodaj sprzedaż i koszty z innych rachunków, których nie przekazano do urzędu.
- Uwzględnij prowizje oraz inne udokumentowane wydatki związane ze sprzedanymi aktywami.
- Sprawdź, czy masz stratę z wcześniejszych lat albo koszty kryptowalut przenoszone z poprzedniego zeznania.
- Zaakceptuj i wyślij zmienione zeznanie, zamiast pozostawiać wersję przygotowaną wyłącznie na podstawie PIT-8C.
Za 2025 rok usługa Twój e-PIT udostępniała PIT-38 od 15 lutego 2026 roku, a formularz niezłożony samodzielnie mógł zostać automatycznie zaakceptowany 30 kwietnia 2026 roku. Taka automatyzacja nie naprawia jednak brakujących danych. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów o usłudze Twój e-PIT, podatnik musi samodzielnie złożyć poprawione zeznanie, jeżeli miał inne przychody lub koszty niż te wykazane w informacjach przekazanych administracji.
Strata ze sprzedaży akcji może obniżyć przyszły podatek
Strata nie znika po wysłaniu zeznania. Jeżeli w latach 2020-2024 poniesiono stratę z odpłatnego zbycia akcji, papierów wartościowych, instrumentów pochodnych albo udziałów, można ją uwzględnić w PIT-38 za 2025 rok. Rozliczenie dotyczy tego samego źródła przychodów, więc strata ze sprzedaży akcji może pomniejszyć dochód z umorzenia jednostek funduszu kapitałowego.
Przepisy pozwalają rozliczać stratę przez pięć kolejnych lat. W zwykłym wariancie w jednym roku można odliczyć maksymalnie 50% straty. Istnieje też możliwość jednorazowego odliczenia do 5 000 000 zł, przy czym nieodliczona część nadal podlega ograniczeniom w pozostałych latach.
Przykładowo, strata 8 000 zł z 2024 roku przy dochodzie 10 000 zł w 2025 roku pozwala odliczyć maksymalnie 4 000 zł w ramach limitu 50%. Podatek zostanie wtedy obliczony od 6 000 zł, czyli wyniesie 1 140 zł zamiast 1 900 zł. Gdyby strata została pominięta, dopłata byłaby wyższa o 760 zł.
W praktyce trzeba pilnować dwóch rzeczy: roku, w którym powstała strata, oraz źródła przychodu. Straty z pracy, najmu albo działalności gospodarczej nie pomniejszają dochodu wykazanego w tej części PIT-38.
Kryptowaluty mają osobną część i zaskakujący obowiązek
Przy kryptowalutach wiele osób zakłada, że zeznanie pojawia się dopiero po wypłacie pieniędzy na konto bankowe. Takie uproszczenie jest ryzykowne. Odpłatnym zbyciem może być wymiana waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub inne prawo majątkowe, natomiast wymiana jednej kryptowaluty na inną nie jest traktowana jako odpłatne zbycie.
Jeszcze ważniejszy jest koszt zakupu. Udokumentowane wydatki na nabycie kryptowalut trzeba wykazać także wtedy, gdy w danym roku nie doszło do sprzedaży. Jeżeli koszty przewyższają przychód, nadwyżka nie przepada, tylko przechodzi do rozliczenia w kolejnym roku. Szczegóły opisują informacje Ministerstwa Finansów o zbyciu kryptowalut.
Przykład: w 2025 roku kupiono kryptowaluty za 12 000 zł, ale nie sprzedano ich ani nie wymieniono na towar lub usługę. Nie powstaje dochód do opodatkowania, jednak udokumentowany koszt należy wykazać, aby nie utracić go przy późniejszym rozliczeniu. Jeśli w kolejnym roku sprzedaż wyniesie 15 000 zł, podstawą nie będzie pełne 15 000 zł, lecz różnica po uwzględnieniu przeniesionego kosztu.
Tu pojawia się ważne rozróżnienie. Strata ze sprzedaży akcji może zostać rozliczona z określonymi innymi dochodami kapitałowymi, ale nadwyżka kosztów kryptowalut pozostaje przypisana do odpłatnego zbycia walut wirtualnych. Nie należy mieszać tych dwóch mechanizmów w jednym zestawieniu.
Trzy sytuacje, w których sprawdzenie formularza jest konieczne
Najłatwiej przeoczyć obowiązek wtedy, gdy przygotowane zeznanie wygląda wiarygodnie. Poniższa tabela prowadzi od sytuacji do działania, zamiast ograniczać się do samej definicji formularza.
| Sytuacja | Prawdopodobny skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Kupiono akcje, ale nie sprzedano ich w danym roku | Brak przychodu z odpłatnego zbycia | Nie wpisuj samego zakupu do części dotyczącej sprzedaży, ale zachowaj potwierdzenia nabycia. |
| Sprzedaż odbyła się przez polskie biuro, a PIT-8C zawiera wszystkie transakcje | Dane mogą zostać przeniesione do Twój e-PIT | Porównaj kwoty z własnymi dokumentami, zwłaszcza prowizje i liczbę sprzedanych walorów. |
| Sprzedaż odbyła się przez brokera, który nie przekazał PIT-8C | Gotowy formularz może nie zawierać żadnych danych z tego rachunku | Ustal przychód i koszty z raportu brokera, przelicz je na złote i wpisz samodzielnie. |
| Kupiono kryptowaluty, ale nie doszło do sprzedaży | Nie ma dochodu, lecz mogą wystąpić koszty do przeniesienia | Wykaż udokumentowane wydatki w części dotyczącej walut wirtualnych. |
| W poprzednim roku wykazano stratę ze sprzedaży akcji | Możliwe obniżenie dochodu w granicach ustawowego limitu | Sprawdź rok powstania straty i wpisz odliczenie w części przeznaczonej na straty z lat ubiegłych. |
Jeżeli dane wprowadzone do Twój e-PIT zostały zmienione, ale formularz nie został zaakceptowany i wysłany, automatycznie może zostać przyjęta wcześniejsza wersja przygotowana przez administrację. W takim przypadku trzeba sprawdzić status dokumentu i w razie potrzeby złożyć korektę.
Przed wysłaniem sprawdź cztery liczby
Przy rozliczeniu kapitałów pieniężnych najwięcej błędów powstaje poza samym formularzem. Przed wysłaniem przygotuj cztery zestawienia: łączny przychód ze sprzedaży, koszty nabycia sprzedanych aktywów, prowizje i inne udokumentowane opłaty oraz straty albo koszty przenoszone z wcześniejszych lat.
- Nie wpisuj wartości całego portfela, jeśli sprzedano tylko część aktywów.
- Nie traktuj samego zakupu akcji jak przychodu.
- Nie zakładaj, że brak PIT-8C zwalnia z rozliczenia.
- Nie kompensuj automatycznie kosztów kryptowalut ze stratą z akcji.
- Nie zostawiaj niezaakceptowanej wersji formularza po wprowadzeniu zmian.
Gdybym miał wybrać jedną zasadę porządkującą całe rozliczenie, byłoby nią porównanie formularza z historią rachunku, a nie odwrotnie. 19% podatku liczy się od prawidłowo ustalonego dochodu, więc pominięta prowizja, zagraniczna transakcja albo koszt kryptowaluty mogą zmienić wynik bardziej niż sama konstrukcja formularza. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady doradcy podatkowego, szczególnie przy wielu brokerach, transakcjach zagranicznych, darowiźnie akcji lub dużych stratach.