Wielu z nas, starając się o kredyt czy pożyczkę, nie zdaje sobie sprawy, jak istotne dla naszej zdolności kredytowej są zapytania składane do Biura Informacji Kredytowej. Często pojawia się pytanie, czy i jak można usunąć te zapytania, by poprawić swój scoring BIK i zwiększyć szanse na finansowanie. W tym artykule postaram się rozwiać wszelkie wątpliwości i obalić popularne mity, przedstawiając fakty i konkretne kroki działania.
Usuwanie zapytań z BIK kiedy jest możliwe i jak poprawić swój scoring?
- Zapytania kredytowe obniżają scoring, gdy jest ich zbyt wiele w krótkim czasie. Zapytania monitorujące nie mają wpływu.
- Usunięcie zapytania jest możliwe głównie wtedy, gdy wniosek o kredyt nie zakończył się zawarciem umowy.
- Procedura polega na cofnięciu zgody na przetwarzanie danych, kierowanym do instytucji finansowej, która złożyła zapytanie.
- BIK jedynie aktualizuje dane na prośbę banku lub firmy pożyczkowej.
- Zapytania są widoczne przez 12 miesięcy, potem przestają wpływać na scoring.
- Firmy "czyszczące BIK" działają tylko w wyżej wymienionych przypadkach, nie mogą usunąć zapytań zakończonych kredytem.
Wiele zapytań w BIK: dlaczego to szkodzi Twojej zdolności kredytowej?
Zapytanie w BIK to nic innego jak ślad, który zostawia każda instytucja finansowa (bank, SKOK, firma pożyczkowa) w momencie, gdy sprawdzają Twoją historię kredytową w związku z Twoim wnioskiem o finansowanie. Celem takiego zapytania jest ocena Twojej zdolności kredytowej i wiarygodności, zanim podejmą decyzję o przyznaniu Ci kredytu czy pożyczki. Każde takie zapytanie to informacja o tym, że próbowałeś uzyskać finansowanie.
Musimy rozróżnić dwa typy zapytań. Pierwsze to zapytania kredytowe, które powstają, gdy składasz formalny wniosek o kredyt, pożyczkę czy kartę kredytową. To właśnie te zapytania, w przypadku ich nadmiernej liczby, mają negatywny wpływ na Twój scoring BIK. Drugi typ to zapytania monitorujące, które są składane przez banki, w których już posiadasz jakieś zobowiązanie. Służą one do bieżącego monitorowania Twojej sytuacji finansowej, ale co ważne nie wpływają na Twój scoring.
Mechanizm jest prosty: jeśli w krótkim czasie złożysz wiele wniosków o finansowanie, na przykład 3-4 w ciągu miesiąca lub kilkanaście w ciągu roku, banki i algorytmy BIK interpretują to jako sygnał podwyższonego ryzyka. Może to sugerować, że pilnie potrzebujesz pieniędzy i jesteś w trudnej sytuacji finansowej, a co za tym idzie, Twoja zdolność do spłaty zobowiązań jest niższa. Taka sytuacja drastycznie obniża Twój scoring BIK, co z kolei utrudnia uzyskanie kolejnego kredytu.
Usuwanie zapytań z BIK: fakty i mity
Wokół tematu "czyszczenia BIK" narosło wiele mitów. Muszę to jasno powiedzieć: nie jest możliwe usunięcie wszystkich zapytań z Twojego raportu BIK. Zapytania, które zakończyły się zawarciem umowy kredytowej i są prawidłowo przetwarzane, nie podlegają usunięciu. Usunięcie jest możliwe niemal wyłącznie w sytuacjach, gdy zapytanie było bezzasadne, omyłkowe lub co najważniejsze gdy umowa kredytowa nie została zawarta.
Jedynym skutecznym powodem do usunięcia zapytania jest sytuacja, w której złożyłeś wniosek o kredyt, ale ostatecznie do zawarcia umowy nie doszło, a instytucja finansowa mimo to nie wycofała zapytania z BIK. W takim przypadku możesz powołać się na cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych. Dlaczego? Ponieważ cel, dla którego zgoda została udzielona (czyli uzyskanie kredytu), nie został zrealizowany. Wówczas instytucja finansowa traci podstawę prawną do dalszego przetwarzania Twoich danych w tym konkretnym celu.
Chcę to podkreślić raz jeszcze: nie jest możliwe usunięcie zapytania, które zakończyło się przyznaniem kredytu lub pożyczki. W takiej sytuacji cel przetwarzania danych został zrealizowany bank udzielił Ci finansowania na podstawie Twojego wniosku i Twojej zgody. Takie zapytania są integralną częścią Twojej historii kredytowej i pozostają w BIK przez określony czas, wpływając na Twoją ocenę.
Warto również pamiętać, że informacje o zapytaniach kredytowych są widoczne w raportach BIK przez 12 miesięcy od ich złożenia. Po tym czasie są one archiwizowane i przestają być uwzględniane w scoringu ani nie są już widoczne dla banków jako aktywne zapytania. Czasem więc wystarczy po prostu poczekać, aby zapytania przestały wpływać na Twoją ocenę.
Jak usunąć zbędne zapytania z BIK: przewodnik krok po kroku
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest pobranie i dokładna analiza Twojego raportu BIK. Możesz to zrobić online na stronie BIK.pl. Zwróć szczególną uwagę na daty zapytań, nazwy instytucji, które je złożyły, oraz na to, czy po danym zapytaniu faktycznie doszło do zawarcia umowy kredytowej. Szukamy przede wszystkim tych zapytań, po których nie otrzymałeś kredytu lub zrezygnowałeś z niego, a mimo to widnieją w Twojej historii.
Kiedy już zidentyfikujesz takie zapytanie, musisz złożyć formalny wniosek do instytucji finansowej, która je złożyła. Taki wniosek powinien być precyzyjny i zawierać wszystkie niezbędne informacje. Oto kluczowe elementy, które powinien zawierać Twój wniosek:
- Twoje pełne dane osobowe (imię, nazwisko, PESEL, adres).
- Dane instytucji finansowej, do której kierujesz pismo.
- Dokładną datę zapytania, które chcesz usunąć.
- Wyraźne oświadczenie, że do zawarcia umowy kredytowej (lub pożyczki) po tym zapytaniu nie doszło.
- Wyraźne cofnięcie zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w celu oceny zdolności kredytowej w związku z tym konkretnym, niezawartym wnioskiem.
- Żądanie aktualizacji danych w BIK poprzez usunięcie wspomnianego zapytania.
Aby ułatwić Ci ten proces, warto poszukać gotowych wzorów wniosków dostępnych online, które możesz pobrać i dostosować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że wniosek należy wysłać bezpośrednio do instytucji finansowej (banku, SKOK-u, firmy pożyczkowej), która złożyła zapytanie. To kluczowe! BIK jest jedynie administratorem danych i może je zmienić tylko i wyłącznie na wniosek tej instytucji. BIK nie ma prawa samodzielnie usuwać danych bez dyspozycji podmiotu, który je przekazał.
Standardowy czas oczekiwania na odpowiedź od instytucji finansowej to zazwyczaj do 30 dni. Po upływie tego czasu, a najlepiej po około 45 dniach, pobierz ponownie swój raport BIK, aby sprawdzić, czy zapytanie zostało usunięte. Jeśli tak, to świetnie Twój scoring powinien się poprawić.
Przeczytaj również: Pożyczka dla każdego? Mit! Gdzie masz szansę i jak unikać pułapek
Co zrobić, gdy instytucja odmówi usunięcia zapytania?
Zdarza się, że instytucja finansowa odmówi usunięcia zapytania. Taka odmowa może być uzasadniona, na przykład, gdy kredyt został faktycznie udzielony, lub gdy od daty zapytania minęło już 12 miesięcy i zapytanie i tak przestało wpływać na Twój scoring. W takich sytuacjach dalsze działania mogą być bezcelowe.
Jeśli jednak uważasz, że odmowa jest nieuzasadniona i masz pewność, że do zawarcia umowy nie doszło, możesz podjąć dalsze kroki. W pierwszej kolejności złóż reklamację do samej instytucji finansowej, szczegółowo opisując swoje argumenty. Jeśli to nie przyniesie skutku, możesz skontaktować się z Rzecznikiem Finansowym, który pomaga konsumentom w sporach z podmiotami rynku finansowego. Ostatecznością jest złożenie skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), jeśli uważasz, że Twoje dane są przetwarzane niezgodnie z prawem.
- Złożenie reklamacji do instytucji finansowej.
- Kontakt z Rzecznikiem Finansowym.
- Złożenie skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO).
Mądre zarządzanie zapytaniami kredytowymi: porady na przyszłość
Kluczem do utrzymania dobrego scoringu BIK jest mądre zarządzanie zapytaniami kredytowymi. Zawsze porównuj oferty kredytowe przed złożeniem formalnego wniosku. Pamiętaj, że wstępne zapytania, które często są generowane przez kalkulatory zdolności kredytowej online (bez wysyłania pełnego wniosku do banku), zazwyczaj nie są widoczne w BIK i nie wpływają na Twój scoring. Dopiero złożenie pełnego wniosku o kredyt generuje zapytanie.
W tym kontekście nieocenioną rolę może odegrać dobry doradca kredytowy. Doświadczony doradca potrafi wstępnie ocenić Twoje szanse na kredyt w różnych bankach, często bazując na ogólnych informacjach i swojej wiedzy o polityce kredytowej poszczególnych instytucji, bez konieczności składania formalnych wniosków. Dzięki temu możesz złożyć wniosek tylko tam, gdzie masz największe szanse na uzyskanie finansowania, minimalizując liczbę zapytań w BIK.
Istnieją bezpieczne metody sprawdzania szans na kredyt, które nie generują zapytań w BIK i nie obniżają Twojego scoringu. Warto z nich korzystać, aby uniknąć niepotrzebnego obciążania historii kredytowej. Oto kilka z nich:
- Korzystanie z ogólnodostępnych kalkulatorów zdolności kredytowej online, które nie wymagają podawania pełnych danych osobowych ani wysyłania wniosku do banku.
- Rozmowy z doradcami kredytowymi, podczas których przedstawiasz swoją sytuację finansową, ale nie autoryzujesz ich do składania formalnych zapytań do BIK.
- Analiza ogólnych warunków ofert banków i wymagań dotyczących zdolności kredytowej, dostępnych na ich stronach internetowych.
